Tìm hiểu về văn Thuyết minh

1. Khái niệm: Văn thuyết minh là kiểu văn bản thường gặp trong mọi lĩnh vực của đời sống; có chức năng cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân,…của các hiện tượng, sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng cách trình bày, giới thiệu, giải thích.

2. Yêu cầu:

– Về nội dung: Tri thức trong văn bản thuyết minh đòi hỏi phải khách quan, xác thực, thực dụng, hữu ích cho mọi người.

– Về hình thức: Ngôn ngữ trong văn bản thuyết minh cần được trình bày chính xác, rõ ràng, chặt chẽ và hấp dẫn.

3. Dàn ý chung của một bài văn thuyết minh

– Mở bài: Giới thiệu đối tượng cần thuyết minh.

– Thân bài: Trình bày các đặc điểm có tính chất khách quan khoa học về đối tượng; giải thích nguyên nhân, nguồn gốc, cấu tạo, liệt kê các bộ phận cấu thành, các chủng loại,… của đối tượng và công dụng của nó.

– Kết bài: Đánh giá về đối tượng với khả năng, vai trò ứng dụng của nó trong thực tế.

4. Các phương pháp thuyết minh

Muốn có tri thức để làm tốt bài văn thuyết minh, người viết phải quan sát, tìm hiểu sự vật, hiện tượng cần thuyết minh, nhất là phải nắm bắt được bản chất, đặc trưng của chúng, để tránh sa vào trình bày các biểu hiện không tiêu biểu, không quan trọng.

Để bài văn thuyết minh có tính thuyết phục, dễ hiểu, sáng tỏ, người ta có thể sử dụng nhiều phương pháp thuyết minh:

– Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích: Sử dụng kiểu câu trần thuật có từ “” nhằm giới thiệu, giải thích hoặc định nghĩa về sự vật, hiện hượng, vấn đề nào đó.

– Phương pháp liệt kê: Liệt kê các măt, các phương diện, các phần, các tính chất,… của đối tượng theo một trình tự nhất định nhằm cung cấp cho người đọc, người nghe cái nhìn toàn cảnh về đối tượng một cách khách quan.

– Phương pháp nêu ví dụ: Đưa ra các ví dụ thực tiễn, sinh động chính xác và cụ thể, có tác dụng thuyết phục cao, làm cho người đọc (nghe) tin cậy.

– Phương pháp dùng số liệu (con số): Dùng những con số có tác dụng làm sáng tỏ vấn đề nhanh nhất, thực tế nhất mà lại có sức thuyết phục nhất về đặc điểm nào đó của đối tượng, về vai trò nào đó của đối tượng.

– Phương pháp so sánh: Sự so sánh đối tượng; khía cạch của đối tượng,… với những cái gần gũi, cụ thể giúp cho người nghe (đọc) tiếp cận vấn đề nhanh, cụ thể, sáng rõ bởi nó dễ hiểu.

– Phương pháp phân loại, phân tích: Đối với những loại sự vật, đối tượng đa dạng, người ta chia ra từng loại, từng phần theo đặc điểm đối tượng thuyết minh để trình bày. Như vậy sẽ mang tính khách quan, đầy đủ, dễ theo dõi đối với người đọc (nghe).

5. Các yếu tố đan xen của phương thức biểu đạt khác

5.1. Một số biện pháp nghệ thuật

Để văn bản thuyết minh được sinh động, hấp dẫn, chúng ta có thể sử dụng thêm một số biện pháp nghệ thuật. Bởi vì các biện pháp nghệ thuật thích hợp sẽ góp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tượng thuyết minh và gây hứng thú cho người đọc.

Một số biện pháp nghệ thuật thường dùng  trong văn bản thuyết minh là: kể chuyện, tự thuật, đối thoại theo lối ẩn dụ, nhân hoá, các hình thức vè và diễn ca,…Thông thường hơn cả là các phép nhân hoá, ẩn dụ, so sánh để khơi gợi sự cảm thụ về đối tượng thuyết minh.

5.2. Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh

Yếu tố miêu tả là những yếu tố của hiện thực khách quan trong đời sống. Chứng có hình ảnh, đường nét, màu sắc, âm thanh, hình khối, hương vị,… rất cụ thể mà giác quan con người có thể cảm nhận được. Yếu tố miêu tả thường dược sử dụng trong văn bản nghệ thuật để xây dựng hình tượng nghệ thuật.

Để thuyết minh cho cụ thể sinh động, hấp dẫn, bài thuyết minh có thể kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả. Bởi vì yếu tố miêu tả có tác dụng làm cho đối tượng thuyết minh được nổi bật, gây ấn tượng.

6. Một số dạng văn thuyết minh:

– Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh, cần chú ý:

  • Vị trí địa lí.
  • Những cảnh quan làm nên vẻ đẹp đặc sắc của đối tượng.
  • Những truyền thống lịch sử, văn hoá gắn liền với đối tượng.
  • Cách thưởng ngoạn đối tượng.

– Thuyết minh về đồ vật, cần chú ý:

  • Cấu tạo của đối tượng
  • Các đặc điểm của đối tượng
  • Lợi ích của đối tượng
  • Tính năng hoạt động
  • Cách sử dụng, cách bảo quản

– Thuyết minh về một thể loại văn học, cần chú ý:

  • Nêu một định nghĩa chung về thể thơ
  • Nêu các đặc điểm của thể thơ:
    • Số câu, chữ.
    • Quy luật bằng trắc.
    • Cách gieo vần.
    • Cách ngắt nhịp.
    • Cảm nhận về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ.

– Thuyết minh về một loài vật, cần chú ý:

  • Nguồn gốc
  • Đặc điểm
  • Hình dáng
  • Lợi ích

Đăng nhập để nhận thông báo về nội dung cập nhật!

- Advertisement -

Khám phá

Tiếp theo

Dàn ý chi tiết: Nghị luận về ý nghĩa của tình yêu thương

I. Mở bài - Nêu vấn đề cần nghị luận: Ý nghĩa của tình yêu thương Ví dụ: Kết thúc truyện Những người khốn khổ, trước khi qua...

Dàn ý chi tiết: Quan niệm về hạnh phúc

I. Mở bài Giới thiệu vấn đề cần nghị luận trong bài: hạnh phúc. II. Thân bài 1, Giải thích hạnh phúc là gì? - Hạnh phúc là...

Discover

Các bài viết khác

Dàn ý chi tiết: Nghị luận về ý nghĩa của tình yêu thương

I. Mở bài - Nêu vấn đề cần nghị luận: Ý nghĩa của tình yêu thương Ví dụ: Kết thúc truyện Những người khốn khổ, trước khi qua...

Dàn ý chi tiết: Quan niệm về hạnh phúc

I. Mở bài Giới thiệu vấn đề cần nghị luận trong bài: hạnh phúc. II. Thân bài 1, Giải thích hạnh phúc là gì? - Hạnh phúc là...

Tuổi trẻ cần phải có bản lĩnh để đương đầu với mọi khó khăn, thử thách

I. Mở bài: - Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Tuổi trẻ cần phải có bản lĩnh để đương đầu với mọi khó khăn, thử thách. II....
error: Content is protected !!